Forum Sztumu www.sztum.info.pl

[brat]

Franciszek Jujka, ps. Lech Malbor, Józef Bayer, Mścisław Znicz (ur. 28 września 1906 w Ratajach w pow. wolsztyńskim, zm. 20 lutego 1944 w Żabikowie) – polski działacz społeczno-oświatowy, nauczyciel, poeta, publicysta, folklorysta.


W 1920 rozpoczął naukę w polskim Seminarium Nauczycielskim w Rogoźnie, które ukończył w 1925. Od tego samego roku pracował jako pedagog początkowo Wielkopolsce – w Kiełkowie, a następnie (od 1928) w Żodynii.
W 1930 przeniósł się na Powiśle. Od 15 października tego samego roku pracował w Nowej Wsi, a 1 kwietnia 1933 podjął pracę w Starym Targu. Podczas pracy pedagogicznej organizował m.in. tajne nauczanie dla dorosłych oraz zespoły artystyczne (m.in. "Oj dana"). Ponadto zbierał i opracowywał folklor nadwiślański.
Był także poetą – publikował pod pseudonimem Lech Malbor wiersze o treści patriotycznej. Ukazywały się one w prasie polskiej w Niemczech (publikowały je m.in. "Polak w Niemczech" oraz "Gazeta Olsztyńska").
Najważniejszymi jego utworami były: Hymn Rodła (1937, wykonany w formie pieśni na kongresie Związku Polaków w Niemczech w marcu 1938), Pieśń o ziemi malborskiej (1938), Prusy Wschodnie oraz Młodym przyjaciołom.
1 sierpnia 1936 po wizytacji w szkole niemieckiego inspektora dr Irmlera został pozbawiony prawa do nauczania i musiał zgodnie z nakazem opuścić Powiśle. Translokował się wraz z rodziną do Meklemburgii. Organizował tam kursy języka polskiego dla polskich pracowników sezonowych. Z Niemiec wydalony został w grudniu 1938, po czym podjął pracę w szkole we wielkopolskim Kębłowie. Podczas hitlerowskiej okupacji prowadził działalność konspiracyjną jako Józef Bayer. 30 października 1943 został aresztowany przez gestapo. Umieszczono go w obozie w podpoznańskim Żabikowie, gdzie poddano go torturom i 20 lutego 1944 stracono.


Jest patronem Szkoły Podstawowej w Starym Targu (od 1960), Szkoły Podstawowej w Kębłowie (od 1990) oraz Publicznego Gimnazjum w Starym Targu (od 2009).


Zdjęcia przedstawiają pomnik przy Zespole Szkół w Starym Targu poświęcony Franciszkowi Jujce.

Tekst z tablicy:

Cytat:

Tu żył i działał dla sprawy polskości Franciszek Jujka Wytrwał do końca. Zamordowany bestialsko przez hitlerowców 20.2.1944.

[KA]

Warto wspomnieć, że jego syn, Zbigniew Jujka, urodzony w Starym Targu, jest znanym rysownikiem satyrycznym. Jego rysunki ukazują się od 30 lat w "Dzienniku Bałtyckim" w cyklu "Dzienniczek".

[Cesar98]

ZAMORDOWANY- 20. 02. 1944 czy 20. 04. 1944 ?

[brat]

[dusz]

Zdarza się nawet najlepszym

Zdarza się nawet najlepszym

[zorbi]

Kojarzę tego artystę, warto pamiętać o pomordowanych!

Kojarzę tego artystę, warto pamiętać o pomordowanych!